تکنولوژی لمسی هر روز که می‌گذرد در زندگی ما نقش پررنگ‌تری ایفا می کند. از همین گوشی موبایلی که در دست شماست گرفته، تا مانیتورهای سیستم‌های کنترل‌ کننده‌ در واحدهای صنعتی،تجهیزات پزشکی و حتی خانه هوشمند، تقریباً در هر نقطه‌ای از زندگیمان ردپایی از تکنولوژی لمسی را پیدا می‌ کنیم. بنظر شما چرا تکنولوژی لمسی تا این حد اهمیت و کابرد یافته است؟

به قول دیوید لیندن، نوروبیولوژیست معروف در دانشگاه جان هاپکینز،”لمس، علمِ دست، قلب و ذهن است”. در واقع حس لامسه حسی مرکزی و همیشه حاضر در زنگی ماست. ما می‌توانیم چشمانمان را ببندیم و حالت نابینایی را تصور کنیم، یا می‌توانیم با قرار دادن پوششی روی گوش‌هایمان حالت ناشنوایی را تصور کنیم، اما اصلاً نمی‌توانیم از دست دادن کامل حس لامسه را تجسم کنیم. احتمالاً تا به حال به این مسأله توجه نکرده بودید!

تکنولوژی لمسی درواقع به یک نمایشگر بصری الکترونیکی اشاره دارد که مکان لمس شدن خود را که عموماً توسط انگشت یا دست انجام می‌گیرد، تشخیص می‌دهد. این تکنولوژی سالیان درازی است که وجود دارد و حتی استفاده می‌شود، اما در چند سال اخیر شاهد موج عظیم به کارگیری آن به ویژه در انواع گوشی‌های هوشمند بوده‌ایم. قطعاً برای همه‌ی ما آسان تر، سریع تر و حتی جذاب تر است که به جای فشردن دکمه‌های متفاوت، تنها با یک لمس مستقیم، تمامی فرامینی که انتظار داریم اجرا شوند. شاید هم به نوعی با این کار احساس قدرت می‌کنیم، درست مانند فرمان دادن حاکمان تاریخ تنها با یک اشاره‌ی دست!

تکنولوژی لمسی در خانه هوشمند

 

اگر موافق باشید ابتدا نگاهی کوتاه بر سیر تحول و تکامل تکنولوژی لمسی بیندازیم، سپس به معرفی یکی از هیجان انگیزترین کاربردهای آن یعنی کلیدهای روشنایی لمسی خواهیم پرداخت.

شاید خیلی از افراد، شرکت اپل را آغازگر موج گرایش به تکنولوژی لمسی بدانند، زمانی که این شرکت اولین گوشی هوشمند خود را بدون هیچ صفحه کلید فیزیکی در سال ۲۰۰۷ معرفی کرد و آیفون نامید. اما در واقع اولین گوشی با صفحه نمایش لمسی ال جی پرادا (LG Prada) نام داشت که اگرچه هرگز موفقیت و محبوبیتش به پای آیفون نرسید، اما چند ماه قبل از آیفون، یعنی در دسامبر ۲۰۰۶ به دنیای تکنولوژی لمسی معرفی و در مه ۲۰۰۷ به بازار عرضه شده بود.

شاید بتوان گوشی‌های لمسی را نقطه‌ی عطف کابرد تکنولوژی لمسی در زندگی روزمره‌ی ما دانست، اما درواقع تکنولوژی لمسی که ما امروزه آن را بیشتر به نام صفحه نمايش لمسي یا تاچ اسکرین (Touch Screen) می‌شناسیم در سال ۱۹۷۱ توسط دکتر ساموئل هرست (Samuel Hurst) در مرکز تحقيقات دانشگاه کنتاکی آمریکا متولد شد.

تکنولوژی لمسی در خانه هوشمند

دکتر هرست که پدر تکنولوژی لمسی نام دارد در آن زمان بر روي رساله‌هاي دانشجويان اين مرکز کار می‌کرد و به دنبال راه حلی برای فرار از وقت‌گير بودن آنالیز داده‌هاي مختلف این رساله‌ها بود، بدین منظور اولین حسگر لمسی را با نام گرافیک الکترونیکی (Electronics Graphics) اختراع نمود تا به کمک آن از روش ساده‌تری برای ورود داده‌ها استفاده کند. اگرچه این حسگر مانند نمونه‌هاي امروزي شفاف، حساس و جذاب نبود، اما قدم بزرگی در مسیر شکل‌گیری و تکامل تکنولوژی لمسی محسوب می‌شد و بهانه‌ای شد تا شرکت مهم الوگرافیکس (Elographics) تأسيس شود. این شرکت که به طور تخصصی بر روی تکنولوژی لمسی نوظهور آن زمان کار می‌نمود، در سال ۱۹۷۷ موفق به ساخت یک نمونه شفاف لمسی مقاومتي پنج سيمه (Wire resistive-5) شد که تا به امروز نيز کماکان يکي از کارآمدترين انواع صفحات لمسي به حساب می‌آید.

 

روند پیشرفت تکنولوژی لمس در سیستم های هوشمند

بهبود عملکرد تکنولوژی لمسی روز به روز ارتقا پیدا کرد تا جایی که امروزه این تکنولوژی به حدی محبوب و پرطرفدار شده، که انگار قرار است تا زمانی که جایگزینِ تمام اجزای زندگیمان نشده، از پیشرفت نایستد. محبوبیت‌ این تکنولوژی سبب شده که بسیاری شرکت‌ها به فکر یافتن افزایش هر چه بیشتر دامنه‌ی عملکرد این صفحات بیفتند. برای مثال گروهی از مهندسین فنلاندی از این علاقه‌ی ما به تکنولوژی لمسی استفاده کرده و با کمک نانولوله‌های کربنی، صفحات لمسی شفاف و انعطاف پذیری را تولید کردند که از آن به منظور اضافه نمودن ویژگی لمسی روی انواع سطوح استفاده می‌شود. در واقع با قرار دادن این صفحات لمسی روی هر سطحی که بخواهیم، امکان تعامل لمسی را به آن سطح اضافه می‌کنیم.

چرا تکنولوژی لمسی پرکابرد و محبوب شده است؟

احتمالاً اولین حسی که از تکنولوژی محبوب لمسی دریافت می‌کنیم، حس مدرن بودن است. ما زندگی مدرن را دوست داریم و آن را ترکیب هنر و دانش می‌دانیم. مدرن بودن عموماً سطح رفاه، سرعت انجام کارها، میزان دسترسی به اطلاعات و حتی سطح سلامتی افراد و امید به زندگی را بالا می‌برد و به طور خلاصه کیفیت زندگی ما را افزایش می‌دهد. به طوری که شاید نتوانیم زندگیمان را بدون حضور یخچال، کولر، ماشین لباسشویی، تلویزیون و حتی گوشی هوشمند تصور کنیم. طول عمر بالای مردم کشورهایی پیشرفته و مدرن همچون ژاپن، اتریش، ایرلند شمالی، هلند و … نیز مهر تأییدی بر این ادعاست. البته نباید نادیده گرفت که تغییر سبک زندگیِ ناشی از حضور تکنولوژی، شاید برای برخی خوشایند نباشد، اما خب ما در این دسته‌ی کوچک قرار نمی‌گیریم!

تکنولوژی لمسی در خانه هوشمند

نقش کلید لمسی به عنوان یک عنصر مدرن در زندگی ما

بنابراین مدرن بودن، کارایی، سرعت، سادگی و در عین حال زیبایی را در خود نهفته دارد و این چهار عامل نقش بزرگی در گرایشمان به سمت اجزای زندگی مدرن از جمله تکنولوژی لمسی دارند. از طرفی همانطورکه اشاره شد دامنه‌ی عملکرد این تکنولوژی لحظه به لحظه در حال افزایش است و هر روز جنبه‌های جدیدی از آن پدید می آید. یکی از مهم‌ترین و در عین حال فراگیرترین کاربردها در زندگی همه‌ی ما می‌تواند جایگزینی کلیدهای لمسی برای روشنایی منازل به جای کلید‌های مکانیکی مرسوم باشد. کلیدهای لمسی، علاوه بر ایجاد حس خوشایند کابری لمسی و زیبایی ظاهری، به علت داشتن مکانیزم داخلی الکترونیکی و عدم استفاده از قطعات مکانیکی می‌توانند از ایمنی بیشتر و عمری طولانی‌تر برخوردار باشند و همچنین با قابلیت قرارگیری در سناریوی هوشمند، شما را یک گام به داشتن خانه یا فضایی هوشمند نزدیکتر کنند. وقتی در تلویزیون منزلمان دیگر خبری از دکمه‌های فیزیکی نیست، کولرها، اجاق گاز، هود آشپزخانه و … همه و همه به فکر حذف یا جایگزینی دکمه‌های مکانیکی با صفحات لمسی هستند، لزوم استفاده از این تکنولوژی در کلیدهای روشنایی، که یکی از پرکاربردترین اجزای فضای زندگی و کارمان هستند، بیشتر احساس می‌شود.

 

کاربرد کلیدهای لمسی مدرن

برخی از مدل‌های کلید لمسی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که تنها جایگزین کلیدهای مکانیکی سنتی خانه‌ها شوند و حس متمایز و مدرن بودن را بیشتر از جنبه‌ی بصری به فضای ما القا کنند. این کلیدهای لمسی عموماً منطبق بر زیرساخت‌های سیم‌کشی متداول ساختمان‌ها هستند و به آسانی در همان قوطی‌های معمولی قرار می‌گیرند و  نمایی مدرن به خانه و سبک زندگی مان می‌دهند. برخی مدل‌ها نیز قابلیت کنترل از طریق RF و WiFi را دارند و می‌توان به کمک آنها روشنایی فضا را از راه دور و حتی خارج از ساختمان نیز کنترل نمود. مدل‌های پیشرفته‌تر هم وجود دارند که برنامه‌پذیر بوده، صرفاً منحصر به روشنایی فضا نمی‌باشند و می‌توان از آن‌ها در تمام سناریوهای سیستم هوشمند استفاده کرد. به عنوان مثال این مدل کلیدهای لمسی فرمان کاربران برای باز و بسته شدن پرده‌ها، روشن و خاموش کردن کولر آبی و … را اجرا می‌کنند. شکی نیست که عمر کلیدهای مکانیکی سنتی دیگر به پایان رسیده و استفاده از این اجزای کوچک مدرن، مانند سایر تجهیزات تکنولوژیک زندگی، خیلی زود در تمام فضاها فراگیر می‌شود و قطعاً روز به روز از مکانیزم داخلی و نمای ظاهری مدرن‌تر و متنوع‌تر برخوردار خواهند بود.